Voorlopige streep door belangrijk bouwplan in Haarlem vanwege parkeren

De gemeente Haarlem wil meer woonruimte creëren. Daarom werkte zij samen met partners aan de ontwikkeling van 150 huurappartementen voor jongeren. Onlangs deed de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State een uitspraak die grote invloed heeft op dit plan. In dit artikel duiden wij die uitspraak.

150 vurig gewenste appartementen voor jongeren
Het bouwplan aan de Spaarndamseweg 13 voorziet in de bouw van maximaal 150 huurappartementen voor jongeren tussen de 18 tot 28 jaar. Volgens informatie van de initiatiefnemer hebben ruim negenduizend jongeren hun interesse kenbaar gemaakt voor het woonconcept. Een duidelijke bevestiging van het nijpende woningtekort in Nederland. De beschikbaarheid van collectieve voorzieningen, waaronder deelauto’s, vormt een belangrijk onderdeel van het concept. Het plan voorziet in een parkeergarage met in totaal 36 parkeerplaatsen.

Het bezwaar
De gemeenteraad van Haarlem heeft op 18 juli 2024 het definitieve bestemmingsplan vastgesteld. Tegen dit besluit hebben bezwaarmakers hun zienswijzen kenbaar gemaakt. Die zienswijzen richtten zich op meer dan alleen het parkeren; ook de bereikbaarheid voor hulpdiensten maakte deel uit van het bezwaar. Het bezwaar richtte zich voor het grootste deel op de vraag of het benodigde aantal parkeerplaatsen op de juiste wijze is bepaald.

Meer dan een kwestie van afronding
De uitspraak [1] van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) over het bouwplan in Haarlem heeft zowel landelijk als regionaal aandacht gekregen. Onder andere de NOS maakte hierover een rapportage [2]. In deze media-uitingen lag de nadruk vooral op de parkeervraag van het plan, waarbij het aantal van 36,1 benodigde parkeerplaatsen door de gemeente werd afgerond op 36. Verderop in dit artikel gaan wij hier dieper op in. Eerst besteden we aandacht aan twee andere onderdelen van het bezwaar.

Reductie vanwege nabijheid van openbaar vervoer en inzet deelauto’s
In de parkeerberekening die voor het plan is opgesteld, is een reductie van 5% toegepast op de parkeervraag vanwege de nabijheid van openbaar vervoer. Een logische redenering, aangezien jongeren zonder eigen auto gemiddeld vaker gebruikmaken van het openbaar vervoer. De Afdeling oordeelt echter dat het Haarlemse beleid waarop de berekening is gebaseerd, geen ruimte biedt voor het toepassen van een dergelijke ov-correctie. Volgens de Afdeling is deze correctie dan ook ten onrechte toegepast. Naast de ov-correctie heeft de Afdeling geoordeeld dat de reductie op de parkeervraag als gevolg van de inzet van vijf deelauto’s onvoldoende is gemotiveerd.

Afronding van de parkeervraag
Na toepassing van de reducties bedroeg de berekende parkeervraag van het bouwplan 36,1 parkeerplaatsen. In haar uitspraak oordeelt de Afdeling dat de afronding naar beneden, op 36 parkeerplaatsen, onvoldoende is gemotiveerd. Daarbij verwijst zij naar CROW publicatie 381 (de in 2018 uitgebrachte publicatie met parkeerkencijfers, inmiddels vervangen door publicatie 744), waarin staat dat de parkeervraag naar boven moet worden afgerond. Wij hebben publicatie 744 erop nagelezen, maar de richtlijn voor afronding zoals opgenomen in publicatie 381 zijn wij daarin niet meer tegengekomen. Op zichzelf een interessante constatering.

Richtlijnen van CROW invloedrijk
Ook uit eerdere jurisprudentie blijkt dat de richtlijnen van CROW een rol kunnen spelen bij de beoordeling van een bezwaar. Het betrekken van de CROW richtlijnen interpreteren wij in deze zaak als volgt: het Haarlemse beleid waarop de parkeeroplossing is getoetst, bevat geen afrondingsregel. Bij het ontbreken van een dergelijke regel grijpt de Afdeling terug op de richtlijnen waarop dat beleid is gebaseerd. Ons advies aan gemeenten is dan ook om in hun beleid expliciet op te nemen hoe de parkeervraag bij het opstellen van een parkeerberekening moet worden afgerond.

Geen 150 broodnodige appartementen?
Met haar uitspraak vernietigt de Afdeling in juridische zin het bestemmingsplan dat door de gemeenteraad is vastgesteld. Daarmee gaat er voorlopig een streep door de 150 huurappartementen voor jongeren. Mogelijk wordt nog onderzocht of het plan in aangepaste vorm alsnog kan doorgaan, bijvoorbeeld door het toevoegen van extra parkeerplaatsen. De vertraging van ten minste twee jaar in het planvormingsproces is een feit.

[1] Hyperlink naar uitspraak Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State

[2] Hyperlink naar rapportage NOS, voor 150 jongeren geen woning, want 0,1 parkeerplek te weinig

Contact
Heb je een vraag of opmerking naar aanleiding van dit artikel? Neem contact op met auteur Edwin van der Gracht, adviseur bij Spark.

Ook jouw kennis en ervaring inzetten bij interessante projecten?  
Bekijk onze vacatures en neem contact met ons op!